Czym jest DPZW dokument zabezpiecznia przed wybuchem?
Data dodania: 16-11-2026
Przejdź do strony głównej Wróć do kategorii BLOG
Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW) to obowiązkowe opracowanie wymagane od każdego zakładu, w którym występują palne pyły, gazy lub pary cieczy mogących tworzyć atmosferę wybuchową. Obowiązek ten wynika z dyrektywy ATEX USER (1999/92/WE).
Dla importera i dostawcy urządzeń przemysłowych DZPW jest dokumentem nadrzędnym – stanowi oficjalną specyfikację techniczną klienta, na podstawie której dobiera się legalne i bezpieczne wyposażenie. Klient nie może dopuścić do pracy odkurzacza, którego parametry nie pokrywają się z zapisami w jego DZPW.
DZPW dzieli zakład na strefy zagrożenia. Odkurzacz musi posiadać odpowiedni certyfikat (zgodnie z dyrektywą 2014/34/UE) dla konkretnej strefy:
DZPW precyzuje, z jakim dokładnie materiałem mamy do czynienia:
DZPW podaje temperaturę zapłonu obłoku oraz warstwy osiadłego pyłu. Maksymalna temperatura nagrzewania się obudowy i silnika odkurzacza (np. T140∘CT140∘C, T160∘CT160∘C lub klasa temperaturowa np. T4) musi być bezwzględnie niższa od progów podanych w dokumencie klienta.
Przepływ pyłu generuje ładunki elektrostatyczne, które DZPW traktuje jako jedno z głównych źródeł zapłonu. Odkurzacz musi gwarantować:
Jeżeli w DZPW zidentyfikowano pyły reaktywne lub samozapalne (np. pyły metali lekkich: aluminium, tytan), odkurzacz suchy (DRY) jest niewystarczający. Importer powinien wówczas zaoferować odkurzacz z kąpielą inertyzacyjną (WET / INERT), w którym zassany pył jest natychmiast neutralizowany w cieczy (oleju).

Kluczowe wytyczne z DZPW determinujące dobór odkurzacza:
1. Strefa zagrożenia wybuchem - Kategoria urządzenia (ATEX 114):
DZPW dzieli zakład na strefy zagrożenia. Odkurzacz musi posiadać odpowiedni certyfikat (zgodnie z dyrektywą 2014/34/UE) dla konkretnej strefy:
- Strefa 22 (pył pojawia się rzadko, awaryjnie) →→ wymagana kategoria 3D (poziom EPL: Dc).
- Strefa 21 (pył pojawia się okresowo w normalnej pracy) →→ wymagana kategoria 2D (poziom EPL: Db).
- Strefa 20 (pył występuje stale) →→ wymagana kategoria 1D (poziom EPL: Da).
- Uwaga dla importera: Wewnątrz zbiornika i komory filtracyjnej panuje zazwyczaj strefa 20, a na zewnątrz strefa 21 lub 22. Dlatego standardem rynkowym są odkurzacze z podwójnym oznaczeniem, np. II 1/2D lub II 1/3D. Jeśli klient zbiera pył palny w strefie niesklasyfikowanej (poza strefą EX), należy zaoferować urządzenie w wykonaniu ACD
2. Rodzaj medium - Grupa wybuchowości:
DZPW precyzuje, z jakim dokładnie materiałem mamy do czynienia:
- IIIA – włókna palne (np. tekstylia, celuloza).
- IIIB – pyły nieprzewodzące (np. spożywcze, drzewne, tworzywa sztuczne).
- IIIC – pyły przewodzące prąd (np. aluminium, magnez, sadza, grafit). Wymagają one najwyższej szczelności obudowy (IP6X) oraz odpowiedniej certyfikacji (urządzenia z certyfikatem IIIC pokrywają również grupy IIIA i IIIB).
- G (IIA, IIB, IIC) – jeśli w DZPW wykazano obecność par rozpuszczalników lub gazów, odkurzacz musi posiadać również certyfikację gazową.
3. Parametry zapłonu - Maksymalna temperatura powierzchni (TmaxTmax):
DZPW podaje temperaturę zapłonu obłoku oraz warstwy osiadłego pyłu. Maksymalna temperatura nagrzewania się obudowy i silnika odkurzacza (np. T140∘CT140∘C, T160∘CT160∘C lub klasa temperaturowa np. T4) musi być bezwzględnie niższa od progów podanych w dokumencie klienta.
4. Ochrona elektrostatyczna - Budowa i akcesoria:
Przepływ pyłu generuje ładunki elektrostatyczne, które DZPW traktuje jako jedno z głównych źródeł zapłonu. Odkurzacz musi gwarantować:
- Pełne uziemienie i ciągłość potencjałów (konstrukcja ze stali nierdzewnej AISI 304, koła przewodzące).
- Antystatyczne wkłady filtracyjne.
- Komplet certyfikowanych akcesoriów antystatycznych (wąż, rury, ssawki) – sprzedanie odkurzacza ATEX ze zwykłym wężem z tworzywa sztucznego stanowi błąd w doborze i naruszenie wymogów DZPW.
Jeżeli w DZPW zidentyfikowano pyły reaktywne lub samozapalne (np. pyły metali lekkich: aluminium, tytan), odkurzacz suchy (DRY) jest niewystarczający. Importer powinien wówczas zaoferować odkurzacz z kąpielą inertyzacyjną (WET / INERT), w którym zassany pył jest natychmiast neutralizowany w cieczy (oleju).
Checklista dla handlowca/importera przed złożeniem oferty:
Aby prawidłowo dobrać model z oferty, należy poprosić klienta o wyciąg z DZPW zawierający:- Strefę pracy odkurzacza (Strefa 21, Strefa 22 czy strefa niezagrożona / ACD)?
- Rodzaj i nazwę zasysanego pyłu (czy jest przewodzący – IIIC, czy nieprzewodzący – IIIB)?
- Czy w otoczeniu występują gazy lub opary cieczy palnych (wymóg certyfikacji G)?
- Maksymalną dopuszczalną temperaturę powierzchni dla danego pyłu.

Przejdź do strony głównej Wróć do kategorii BLOG


